توری مش چیست؟ راهنمای جامع خرید، انواع و کاربرد مهندسی
تاریخ به روز رسانی: ۱۰ دی ۱۴۰۴
نویسنده: تیم محتوای مدیران آهن
🛑 هشدار به پیمانکاران و سازندگان:
خرید توری مش بدون دانستن "فرمول مخفی وزن" و "تفاوت مفتول ۳.۵ با ۴ میل"، یعنی دور ریختن پول و ترک خوردن بتن در ۶ ماه!
بسیاری از فروشندگان، مش "سبکبار" را به قیمت استاندارد میفروشند. در این راهنمای جامع، روش تشخیص مش تقلبی، جدول وزن واقعی و نکات ممنوعه اجرایی را فاش کردهایم تا حتی یک ریال هم ضرر نکنید
توری مش چیست؟ راهنمای جامع خرید، انواع و کاربرد مهندسی
در صنعت ساختمان و عمران، توری مش (Welded Wire Mesh) حکم "اسکلت نامرئی" را در سطوح بتنی دارد. بسیاری از پیمانکاران، توری مش را صرفاً یک "شبکه فلزی ساده" میبینند، اما واقعیت بسیار پیچیدهتر است. ما در تجربه سالیان خود در مدیران آهن بارها دیدهایم که پروژههای بتنریزی کف (Slab on Grade) تنها به دلیل انتخاب سایز چشمه اشتباه (مثلاً ۲۰x۲۰ به جای ۱۰x۱۰) دچار ترکهای عنکبوتی شدید شده و هزینههای بازسازی سنگینی را به کارفرما تحمیل کردهاند.
این مقاله یک کاتالوگ فروش نیست؛ این یک سند فنی برای مهندسان و خریدارانی است که میخواهند "آگاهانه" و با کمترین ریسک خرید کنند.
توری مش (یا شبکه پیشجوش فولادی) محصولی متشکل از میلگردهای طولی و عرضی است که با زوایای ۹۰ درجه به یکدیگر جوش داده شدهاند. این شبکه فولادی در انواع ساده و آجدار تولید میشود و وظیفه اصلی آن، مسلح کردن بتن و افزایش مقاومت کششی در فونداسیون، سقفها و دیوارهای پیشساخته است.
تفاوت بنیادین: توری مش جوشی در برابر توری پرسی
اولین گام، تفکیک این دو محصول است که اغلب به اشتباه به جای هم به کار میروند.
توری مش جوشی (Welded Mesh) دارای نقاط اتصال "جوش مقاومتی" (Spot Welding) است که میلگردها را در جای خود ثابت میکند. این ثبات ابعادی برای بتنریزی حیاتی است.
اما توری پرسی (Crimped Mesh) بافتی در هم تنیده دارد و فاقد جوش است.
نکته تجربی: در بتنریزی، استفاده از توری پرسی ممنوع است؛ زیرا تحت فشار بتن، شبکهها جابجا شده و کاور بتن (Concrete Cover) رعایت نمیشود. توری پرسی بیشتر برای حصارکشی و ساخت قفسه کاربرد دارد، نه سازه.
آنالیز فنی خواص مکانیکی (قانون ترجمه برای خریدار)
در برگه آنالیز توری مش، با اعداد و واژههایی روبرو میشوید که نیاز به ترجمه دارند:
۱. قطر مفتول (Wire Diameter)
معمولاً از ۲.۵ تا ۱۲ میلیمتر متغیر است.
-
ترجمه مهندسی: این عدد مستقیماً "ظرفیت باربری" را تعیین میکند. کاهش ۱ میلیمتر از قطر مفتول در یک شبکه مش، میتواند مقاومت کششی کل شبکه را تا ۳۰٪ کاهش دهد!
۲. سایز چشمه (Mesh Opening)
ابعاد مربعهای شبکه (مثلاً ۱۰x۱۰ یا ۲۰x۲۰ سانتیمتر).
-
ترجمه مهندسی: هرچه چشمه ریزتر باشد (مثلاً ۱۰x۱۰)، فولاد بیشتری در متر مربع مصرف شده و مقاومت بالاتر است. چشمههای درشت (۲۰x۲۰) برای کارهای سبکتر مثل کفسازی پیادهرو مناسباند.
۳. استحکام کششی (Tensile Strength)
مقاومت مفتول در برابر پاره شدن.
-
ترجمه مهندسی: اگر از میلگرد ساده (A1) استفاده شود، این عدد پایینتر است (مناسب برای کارهای حرارتی). اگر از میلگرد آجدار (A3) استفاده شود، درگیری با بتن عالی و مقاومت کششی بالا خواهد بود (مناسب برای سازه).
بررسی انواع و کاربردها (قانون کاربرد ممنوعه)
در بازار ایران، توری مش در دو دسته اصلی "ساده" و "آجدار" تولید میشود. دانستن اینکه کدام نوع را نخرید، حیاتی است.
۱. توری مش ساده (مفتول سیاه / گالوانیزه)
تولید شده از میلگرد ساده کششی (A1).
-
کاربرد: سقفهای کامپوزیت (به عنوان میلگرد حرارتی)، قطعات پیشساخته کوچک، حصارکشی موقت.
-
⚠️ هشدار جدی (کجا استفاده نکنیم): هرگز از توری مش ساده برای "فونداسیون اصلی" یا دیوارهای برشی استفاده نکنید. سطح صاف میلگرد، درگیری لازم با بتن را ایجاد نمیکند و در زلزله، میلگرد از دل بتن بیرون کشیده میشود (Slippage).
۲. توری مش آجدار (Standard Rebar Mesh)
تولید شده از میلگرد آجدار (A2 یا A3).
-
کاربرد: فونداسیون سولهها، سدسازی، تونلسازی (شاتکریت)، باند فرودگاه و جادههای بتنی.
-
⚠️ هشدار جدی (کجا استفاده نکنیم): استفاده از مش آجدار برای کارهای ظریف مثل "سقف کاذب" یا "قفسهبندی" اشتباه است؛ هم هزینه بالایی دارد و هم وزن سازه را بیدلیل بالا میبرد.
توری مش در سیستم گرمایش از کف: دوست نامرئی لولهها
نقش حیاتی مش در گرمایش از کف (فراتر از بتن)
اگر در حال اجرای سیستم گرمایش از کف هستید، توری مش دو وظیفه حیاتی دارد که شاید ندانید. اول، مسلح کردن بتن رویه (Screen) برای جلوگیری از ترک خوردن در اثر تغییرات دمایی مداوم. دوم، و شاید مهمتر: تثبیت لولهها.
تجربه اجرایی: در بسیاری از پروژهها دیدهایم که لولههای پنجلایه (PEX) را با بستهای پلاستیکی ضعیف به فوم متصل میکنند. در زمان بتنریزی و تردد کارگران، این بستها کنده شده و لولهها "شناور" میشوند.
-
راهحل مهندسی: استفاده از مش سبک (مفتول ۳ یا ۴ میلیمتر) روی فوم عایق، بهترین بستر برای بستن لولهها با بست کمربندی است. این کار فاصله دقیق لولهها را حفظ میکند و انتقال حرارت را یکنواخت میسازد.
سایز پیشنهادی: برای گرمایش از کف، معمولاً از مش چشمه ۱۰x۱۰ یا ۱۵x۱۵ استفاده میشود تا هم لولهها خوب مهار شوند و هم بتن به خوبی در لابلای شبکه نفوذ کند.
سپر ایمنی در گودبرداری: توری مش و شاتکریت
توری مش در نیلینگ و پایدارسازی گود (سد دفاعی)
در پروژههای گودبرداری عمیق (Deep Excavation)، دیوارههای خاکی هر لحظه پتانسیل ریزش دارند. سیستم نیلینگ (میخکوبی) بدون توری مش و شاتکریت (بتن پاشی)، مثل جنگجوی بدون سپر است.
مکانیزم عمل:
توری مش روی دیواره خاک نصب میشود و سپس بتن (شاتکریت) با فشار روی آن پاشیده میشود. مش در اینجا نقش "آرماتور کششی" را بازی میکند و پنل بتنی ایجاد شده را یکپارچه نگه میدارد.
-
نوع مش مصرفی: در شاتکریت معمولاً از مشهای با مفتول ۴ تا ۶ میلیمتر و چشمههای ۱۰x۱۰ یا ۱۵x۱۵ استفاده میشود.
-
هشدار اجرایی: فاصله مش از سطح خاک (Spacer) باید رعایت شود. اگر مش به خاک بچسبد، بتن پشت آن نمیرود و عملاً آرماتور اکسپوز شده و زنگ میزند. حتماً از اسپیسرهای ۳ تا ۵ سانتیمتری استفاده کنید.
مقایسه مهندسی انواع توری مش (جدول رفع مسئولیت)
این جدول مقایسهای برای انتخاب سریع مهندسی است. توجه داشته باشید مقادیر تقریبی هستند.
| نوع توری مش | نوع میلگرد | سایز چشمه (cm) | جوشپذیری | کاربرد اصلی | حکم نهایی برای خریدار |
|---|---|---|---|---|---|
| مش ریز (حرارتی) | ساده (۴ تا ۶ mm) | ۱۰x۱۰ / ۱۵x۱۵ | عالی | سقف کامپوزیت | مناسب برای: جلوگیری از ترک خوردن بتن. نیاز به محاسبه: خیر (عرف بازار). |
| مش درشت (سازهای) | آجدار (۸ تا ۱۲ mm) | ۲۰x۲۰ / ۲۵x۲۵ | خوب | کف سوله / فونداسیون | مناسب برای: تحمل بار سنگین. نیاز به محاسبه: بله، حتماً توسط مهندس سازه. |
| مش گالوانیزه | مفتول گالوانیزه | متنوع | عالی | محیط مرطوب / نما | مناسب برای: مناطق شرجی (شمال/جنوب). نیاز به محاسبه: بررسی ضخامت پوشش روی (Zinc). |
هنر پهن کردن مش: قوانین طلایی اورلپ (Overlap)
راهنمای اجرایی نصب توری مش: بخیه زدن بتن
خرید مش باکیفیت ۵۰٪ ماجراست؛ ۵۰٪ دیگر نحوه اجرای آن است. یکی از شایعترین علل شکست کفهای بتنی (Industrial Floors)، رعایت نکردن "همپوشانی" یا اورلپ است.
قانون همپوشانی:
وقتی یک برگ مش تمام میشود و برگ بعدی شروع میشود، این دو باید روی هم قرار بگیرند. چقدر؟
-
قانون سرانگشتی: حداقل به اندازه دو چشمه. یعنی اگر چشمه مش ۲۰ سانت است، باید ۴۰ سانت اورلپ داشته باشید.
-
چرا؟ اگر اورلپ کم باشد یا نباشد، در محل درز دو مش، بتن ضعیفترین نقطه را پیدا کرده و دقیقاً از همان خط ترک میخورد (Cold Joint Crack).
نکته اتصال: در محل اورلپ، حتماً دو شبکه را با سیم آرماتوربندی به هم گره بزنید تا در اثر فشار پمپ بتن، از هم جدا نشوند و "پله" نشوند.
تحلیل قیمت و واقعیتهای بازار
قیمت توری مش تابع سادهای از قیمت میلگرد نیست؛ بلکه "هزینه جوشکاری" و "دستمزد کشش" هم به آن اضافه میشود.
تجربه ما در بازار نشان میدهد که در فصول سرد که پروژههای بتنریزی کند میشوند، تقاضا برای مش ریز (حرارتی) کاهش مییابد و قیمت آن متعادل میشود. اما مشهای سنگین (آجدار) که در پروژههای صنعتی و سوله سازی کاربرد دارند، نوسان کمتری دارند.
یک نکته پنهان در قیمتگذاری، "تلورانس وزنی" است. برخی تولیدکنندگان متفرقه، توری مش را به صورت "برگی" میفروشند اما وزن آن ۱۰٪ کمتر از استاندارد است (با کم کردن قطر مفتول یا بزرگ کردن نامحسوس چشمهها). همیشه مش را به صورت "کیلوگرم" بخرید و باسکول کنید، نه عددی.
برای اطلاع از نرخ لحظهای و جلوگیری از برآورد هزینه اشتباه، حتماً به صفحه [قیمت لحظهای توری مش در مدیران آهن] مراجعه کنید. ما شفافیت وزنی را تضمین میکنیم.
فرمول محاسبه وزن توری مش (جلوگیری از کلاهبرداری)
برای اینکه بدانید وزن یک برگ مش استاندارد چقدر باید باشد:
فرمول:
-
مثال: مش ۲۰x۲۰ با میلگرد ۸، ابعاد برگ ۶x۲ متر:
-
طول برگ: ۶ متر (۱۰ میلگرد عرضی دارد)
-
عرض برگ: ۲ متر (۳۰ میلگرد طولی دارد)
-
محاسبه دقیق با جدول اشتال انجام شود.
-
اگر وزن باسکول با محاسبه شما اختلاف زیادی داشت، چشمهها را با متر چک کنید؛ احتمالاً ۲۰x۲۰ نیستند و ۲۲x۲۲ هستند!
جدول وزن توری مش (ابزار مهندسی متره)
جدول مرجع وزن توری مش (به ازای هر متر مربع)
مهندسان متره برای برآورد تناژ خرید، به این اعداد نیاز دارند. این مقادیر تقریبی و بر اساس استاندارد معمول بازار ایران است (مفتول ساده سیاه):
| سایز چشمه (cm) | قطر مفتول (mm) | وزن تقریبی (kg/m²) | کاربرد معمول |
|---|---|---|---|
| ۱۰*۱۰ | ۳.۰ | ~ ۲.۲۵ | گرمایش از کف / سقف کاذب |
| ۱۰*۱۰ | ۴.۰ | ~ ۴.۰۰ | شاتکریت / مخازن آب |
| ۱۵*۱۵ | ۴.۰ | ~ ۲.۷۰ | کفسازی پارکینگ |
| ۱۵*۱۵ | ۵.۰ | ~ ۴.۱۰ | کف سوله صنعتی |
| ۲۰*۲۰ | ۵.۰ | ~ ۳.۱۰ | فونداسیون گسترده |
| ۲۰*۲۰ | ۶.۰ | ~ ۴.۵۰ | باند فرودگاه / بار سنگین |
| ۲۵*۲۵ | ۸.۰ | ~ ۶.۴۰ | سازههای خاص سنگین |
برای آشنایی با سایر انواع توری لینک زیر را دنبال کنید:
نتیجهگیری و مشاوره نهایی
خرید توری مش، خرید یک "بیمهنامه" برای بتن است. یک شبکه مش استاندارد، عمر بتن کف سوله شما را از ۵ سال به ۵۰ سال میرساند.
در مدیران آهن، رویکرد ما فروش کیلویی نیست؛ فروش مهندسی است. پیشنهاد میکنیم اگر برای پروژه خود (سوله، استخر، یا ساختمان) نیاز به مش دارید، قبل از خرید با واحد فنی ما مشورت کنید تا "بهینهترین سایز چشمه و مفتول" را پیشنهاد دهیم.
آیا برای پروژه خود نیاز به مش سفارشی دارید؟
ما امکان تولید مش با ابعاد و چشمههای خاص را داریم. همین حالا تماس بگیرید.

