شرکت نگین فولاد اردکان
تاریخ به روز رسانی: ۱۶ دی ۱۴۰۴
نویسنده: تیم محتوای مدیران آهن
در دهههای اخیر، صنعت فولاد به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی و زیربنایی کشورها شناخته میشود. ایران نیز با در اختیار داشتن منابع غنی سنگآهن و نیروی انسانی متخصص، توانسته است جایگاهی قابل توجه در میان تولیدکنندگان فولاد جهان به دست آورد. در این میان، شرکت نگین فولاد اردکان به عنوان یکی از واحدهای کلیدی زنجیره فولاد کشور، نقشی تعیینکننده در تبدیل مواد اولیه به محصولات نیمهنهایی با ارزش افزوده بالا ایفا میکند. این مجتمع صنعتی که در قلب استان یزد و در مجاورت قطبهای بزرگ فولادی و معدنی کشور قرار دارد، با بهرهگیری از فناوریهای نوین ذوب و ریختهگری مداوم، توانسته است ضمن تأمین بخش قابل توجهی از نیاز صنایع داخلی، سهمی فعال در صادرات شمش فولادی نیز داشته باشد. اهمیت فعالیت نگین فولاد اردکان تنها در حجم تولید آن خلاصه نمیشود، بلکه در تأثیر اقتصادی، اشتغالزایی منطقهای و نقش آن در تکمیل زنجیره فولاد ملی است که این مجموعه را به یکی از بازیگران کلیدی صنعت فولاد ایران تبدیل کرده است. این مقاله با نگاهی تحلیلی و فنی، به بررسی مسیر شکلگیری، فناوریهای مورد استفاده، مشخصات فنی محصولات، ظرفیت تولید و جایگاه اقتصادی شرکت نگین فولاد اردکان در صنعت فولاد کشور میپردازد.
معرفی کلی شرکت نگین فولاد اردکان
شرکت نگین فولاد اردکان یکی از شرکتهای مهم در صنعت فولاد کشور است که در شهرستان اردکان (استان یزد) قرار دارد. این شرکت به عنوان یکی از حلقههای کلیدی زنجیره تولید فولاد ایران، نقش مهمی در تبدیل آهن اسفنجی به شمش فولادی ایفا میکند. شرکت نگین فولاد اردکان در نزدیکی واحدهای بزرگ معدنی و فولادی نظیر چرخه فولاد اردکان، چادرملو و فولاد آلیاژی ایران مستقر است، که دسترسی آسان به مواد اولیه و حملونقل ریلی را برای آن فراهم میکند.
تاریخچه و هدف تأسیس
این کارخانه با هدف تکمیل زنجیره تولید فولاد در منطقه مرکزی کشور و کاهش وابستگی به واردات شمش فولاد تأسیس شد. پروژه احداث از اواخر دهه ۱۳۸۰ آغاز و بهصورت رسمی در اوایل دهه ۱۳۹۰ به بهرهبرداری رسید.
اهداف اصلی شرکت شامل:
- ایجاد اشتغال پایدار در منطقه اردکان
- تولید شمش فولادی از آهن اسفنجی
- توسعه صادرات محصولات نیمهنهایی فولاد
- بومیسازی دانش فنی و تجهیزات نورد و ذوب
ظرفیت تولید و خطوط اصلی کارخانه
کارخانه نگین فولاد اردکان دارای یک خط تولید شمش فولادی با ظرفیت سالیانه حدود ۱ میلیون تن (۱,۰۰۰,۰۰۰ تن در سال) است.
فرآیند تولید بهصورت کوره قوس الکتریکی (EAF) انجام میشود و شامل مراحل زیر است:
| مرحله تولید | تجهیزات اصلی | توضیح فنی |
|---|---|---|
| دریافت آهن اسفنجی | سیستمهای ریلی اختصاصی | انتقال مستقیم از کارخانه چادرملو |
| ذوب در کوره قوس الکتریکی | EAF – ساخت داخل با طراحی مهندسی ایرانی | ذوب آهن اسفنجی با مواد سربارهساز |
| متالورژی و تصفیه | LF و VD | کاهش گوگرد، فسفر و اکسیژن |
| ریختهگری مداوم | ماشین CCM شش خطه | تولید شمش فولاد با مقاطع مختلف (150×150 و 130×130 میلیمتر) |
مشخصات فنی محصولات
محصول اصلی شرکت، شمش فولادی (Billet) است که به عنوان ماده اولیه بسیاری از صنایع پاییندستی مانند نورد میلگرد، تیرآهن و مقاطع ساختمانی و صنعتی به کار میرود.
| ویژگی فنی | مقدار متوسط | توضیح |
|---|---|---|
| وزن هر شمش | 1.5 تا 2 تن | بسته به ابعاد قالب |
| درصد کربن © | 0.17 تا 0.24٪ | مناسب برای فولادهای ساختمانی |
| درصد منگنز (Mn) | 0.70 تا 1.00٪ | افزایش استحکام و چقرمگی |
| سطح شمش | صاف، بدون ترک و مک | کنترلشده با بازرسی غیرمخرب (NDT) |
| استاندارد تولید | ISIRI 3132 و BS 4449 | مرتبط با میلگرد و شمش ساختمانی |
اهمیت اقتصادی و صنعتی
- اشتغال مستقیم: بیش از ۷۰۰ نفر نیروی کار در بخشهای تولید، مهندسی و پشتیبانی.
- سهم در صادرات: حدود ۲۰٪ از تولید سالانه به کشورهای حوزه خلیج فارس و آسیای میانه صادر میشود.
- نقش در توسعه منطقه: موجب رشد صنایع پاییندستی در یزد و اردکان (کارخانههای نورد و میلگردسازی).
جایگاه در صنعت فولاد ایران
نام نگین فولاد اردکان در کنار سایر شرکتهای بزرگ چون فولاد مبارکه، ذوبآهن اصفهان و فولاد خوزستان، به عنوان تولیدکننده شمش فولاد در سطح ملی ثبت شده است. این شرکت بخشی از مجموعه صنعتی عظیم هلدینگ چادرملو است که زنجیره کاملی از استخراج سنگ آهن، تولید کنسانتره، گندلهسازی، آهن اسفنجی و فولادسازی را دربر میگیرد.
رویکردهای توسعه و آینده
در سالهای اخیر، شرکت نگین فولاد اردکان اقدام به اجرای طرحهای توسعهای کرده است، از جمله:
- احداث واحد جدید نورد مقاطع ساختمانی
- راهاندازی سامانههای هوشمند کنترل انرژی (EMS)
- برنامهریزی برای کاهش مصرف برق در کوره قوس از ۴۲۰ به ۳۸۰ کیلووات ساعت بهازای هر تن فولاد
- مشارکت در پروژه «فولاد سبز ایران» جهت کاهش انتشار دیاکسیدکربن
جمعبندی
شرکت نگین فولاد اردکان نمونهای از توسعه صنعتی بومی و خودکفایی در زنجیره فولاد کشور است. با تکیه بر منابع داخلی، فناوری روز و نیروی متخصص ایرانی، توانسته است ضمن پاسخ به نیاز داخلی، حضور فعالی در بازارهای بینالمللی داشته باشد. این شرکت یکی از نمادهای پیشرفت صنعتی در منطقه مرکزی ایران محسوب میشود.
