تاریخ به روز رسانی: ۹ دی ۱۴۰۴
نویسنده: تیم محتوای مدیران آهن
مقدمه: چرا شناسایی منبع میلگرد حیاتی است؟
🚨 یک اتصال ۵۰ هزار تومانی که اشتباه انتخابش، ۵۰ میلیون خسارت میزند!
آیا تا به حال میلگردی خریدهاید که فروشنده ادعا کرده از فلان کارخانه معتبر است، اما شما راهی برای تأیید نداشتید؟ در بازار آهن ایران، تشخیص منبع واقعی میلگرد یکی از چالشهای اصلی خریداران است. تفاوت قیمت بین میلگردهای برندهای مختلف گاهی تا ۱۵-۲۰٪ میرسد و همین موضوع انگیزهای برای سوءاستفاده ایجاد میکند. در مدیران آهن، طی سالها فعالیت در بازار فولاد، روشهای دقیق و علمی شناسایی کارخانه تولیدکننده میلگرد را تجربه کردهایم. این راهنما شما را از یک خریدار معمولی به یک متخصص تشخیص میلگرد تبدیل میکند.
از کجا بفهمیم میلگرد مال کجاست؟ راهنمای کامل شناسایی کارخانه تولیدکننده
از کجا بفهمیم میلگرد مال کجاست؟ — پاسخ کوتاه:
کارخانه تولیدکننده میلگرد از طریق علائم برجسته (نوشته و نماد) روی بدنه میلگرد، رنگ سر شاخه، الگوی آج، و اسناد همراه بار قابل شناسایی است. هر کارخانه علامت منحصربهفردی دارد که طبق استاندارد ملی ایران باید روی محصول حک شود.
علائم شناسایی میلگرد: آنچه باید روی هر شاخه ببینید
هر شاخه میلگرد استاندارد باید دارای علائم مشخصی باشد که هویت کامل آن را نشان میدهد. طبق استاندارد ملی ایران (ISIRI 3132) و استاندارد بینالمللی ISO 6935، این علائم اجباری هستند.
۱. علامت تجاری کارخانه (Logo/Brand Mark)
تعریف فنی: علامت تجاری عبارت است از نماد گرافیکی یا حروف اختصاری که هویت تولیدکننده را مشخص میکند و بهصورت برجسته روی بدنه میلگرد نقش میبندد.
💡 ترجمه کاربردی: این همان "امضای" کارخانه روی میلگرد است. مثل برند روی محصولات دیگر، اما بهصورت حکاکی برجسته.
نحوه مشاهده:
- در فاصله ۳۰-۵۰ سانتیمتری از سر شاخه شروع میشود
- تکرار در فواصل منظم (معمولاً هر ۱-۱.۵ متر)
- قابل مشاهده با چشم غیرمسلح در نور مناسب
۲. شماره ذوب و کد تولید
شماره ذوب (Heat Number): کدی منحصربهفرد که مشخص میکند این میلگرد از کدام ذوب فولادسازی تولید شده است.
💡 ترجمه کاربردی: این کد مانند "شناسنامه" میلگرد است. اگر مشکلی پیش بیاید، با این کد میتوان کل سابقه تولید را ردیابی کرد.
خطای رایجی که در بازار میبینیم: برخی تولیدکنندگان غیرمجاز، شماره ذوب را حک نمیکنند یا شمارههای تکراری استفاده میکنند. نبود شماره ذوب یک علامت هشدار جدی است.
۳. سایز میلگرد
اعداد حکشده که قطر اسمی میلگرد را نشان میدهد:
| عدد حکشده | قطر اسمی (میلیمتر) | وزن تقریبی هر شاخه ۱۲ متری |
|---|---|---|
| 8 | ۸ میلیمتر | حدوداً ۴.۷ کیلوگرم |
| 10 | ۱۰ میلیمتر | حدوداً ۷.۴ کیلوگرم |
| 12 | ۱۲ میلیمتر | حدوداً ۱۰.۷ کیلوگرم |
| 14 | ۱۴ میلیمتر | حدوداً ۱۴.۵ کیلوگرم |
| 16 | ۱۶ میلیمتر | حدوداً ۱۹ کیلوگرم |
| 18 | ۱۸ میلیمتر | حدوداً ۲۴ کیلوگرم |
| 20 | ۲۰ میلیمتر | حدوداً ۲۹.۶ کیلوگرم |
| 22 | ۲۲ میلیمتر | حدوداً ۳۵.۸ کیلوگرم |
| 25 | ۲۵ میلیمتر | حدوداً ۴۶.۲ کیلوگرم |
| 28 | ۲۸ میلیمتر | حدوداً ۵۸ کیلوگرم |
| 32 | ۳۲ میلیمتر | حدوداً ۷۵.۷ کیلوگرم |
۴. نوع فولاد و گرید استحکام
علامتگذاری استاندارد:
- A2 یا S240: فولاد نرم، بدون آج (ساده)
- A3 یا S400: فولاد آجدار معمولی
- A4 یا S500: فولاد آجدار با استحکام بالا
💡 ترجمه کاربردی: عدد بعد از S نشاندهنده حداقل تنش تسلیم به مگاپاسکال است. S400 یعنی این میلگرد حداقل ۴۰۰ مگاپاسکال فشار را قبل از تغییر شکل دائم تحمل میکند.
جدول علائم کارخانههای معتبر میلگرد ایران
در تجربه ما در مدیران آهن، شناخت علائم کارخانههای اصلی، اولین قدم تشخیص اصالت میلگرد است:
کارخانههای بزرگ و علائم آنها
| کارخانه | علامت حکشده | توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|
| ذوبآهن اصفهان | ESCO یا ذوبآهن | قدیمیترین تولیدکننده، لوگوی مشخص |
| فولاد مبارکه | MSC یا فولاد مبارکه | تولید شمش، میلگرد از نوردکاران |
| فولاد خوزستان | KSC | کارخانه اهواز |
| میلگرد نیشابور | NRS یا نیشابور | علامت دایرهای مشخص |
| گروه ملی صنعتی فولاد | NISCO | اهواز |
| فولاد کاوه تیکمهداش | KSTC یا کاوه | آذربایجان شرقی |
| فولاد آذربایجان (میانه) | ARFA یا آذربایجان | میانه |
| فولاد امیرکبیر کاشان | AKS | کاشان |
| فولاد خراسان (نیشابور) | KSCo | چناران |
| فولاد راد همدان | RAD | همدان |
| فولاد کویر کاشان | KAVIR | کاشان |
| فولاد هیربد زرندیه | HIRBOD | ساوه |
| فولاد آریان فولاد | ARIAN | بوئینزهرا |
| فولاد قزوین | QSC | قزوین |
| فولاد شاهرود | SSC | شاهرود |
| فولاد بافق یزد | BAFGH | یزد |
| فولاد سیرجان | SIRJAN | سیرجان |
| فولاد ابهر | ABHAR | ابهر |
| فولاد پرشین | PERSIAN | فولاد آلیاژی |
| فولاد البرز غرب | ABG | البرز |
⚠️ هشدار فنی: این جدول شامل تولیدکنندگان اصلی است. کارخانههای کوچکتر و نوردکاران متعددی وجود دارند که ممکن است علائم متفاوتی داشته باشند. در صورت مشاهده علامت ناآشنا، از فروشنده گواهی کیفیت بخواهید.
الگوی آج میلگرد: روش تشخیص تکمیلی
الگوی آج عبارت است از برجستگیهای مارپیچ روی سطح میلگرد که چسبندگی بتن را افزایش میدهد و هر کارخانه الگوی منحصربهفردی دارد.
انواع الگوی آج
۱. آج دو طرفه متقارن:
- دندهها در دو طرف موازی و همجهت
- رایج در کارخانههای اروپایی و برخی تولیدات داخلی
۲. آج دو طرفه نامتقارن:
- دندههای یک طرف عمود بر طرف دیگر
- رایجترین نوع در ایران
۳. آج مارپیچ یکپارچه:
- یک دنده پیوسته دور میلگرد
- در برخی محصولات خاص
💡 ترجمه کاربردی: الگوی آج مانند اثر انگشت است. با کمی تمرین میتوانید از روی شکل دندهها، کارخانه را حدس بزنید.
زاویه آج و استاندارد
| نوع میلگرد | زاویه آج استاندارد | تأثیر بر چسبندگی |
|---|---|---|
| A3 (S400) | حدوداً ۴۵-۶۵ درجه | استاندارد |
| A4 (S500) | حدوداً ۴۵-۷۵ درجه | بهینه |
| آج ترکیبی | متغیر | بسته به طراحی |
مشتریان ما معمولاً میپرسند: "آیا زاویه آج مهم است؟" بله، زاویه و ارتفاع آج مستقیماً بر قدرت چسبندگی میلگرد به بتن تأثیر میگذارد. طبق استاندارد ISIRI 3132، ارتفاع آج باید بین ۰.۰۴ تا ۰.۱ برابر قطر میلگرد باشد.
رنگ سر شاخه: کد رنگی کارخانهها
بسیاری از کارخانهها از رنگآمیزی سر شاخه میلگرد برای شناسایی سریع استفاده میکنند. این روش علاوه بر تشخیص کارخانه، گرید محصول را نیز نشان میدهد.
جدول رنگبندی رایج
| کارخانه | رنگ معمول | توضیح |
|---|---|---|
| ذوبآهن اصفهان | آبی | شاخصترین رنگ بازار |
| فولاد کاوه تیکمهداش | سبز | |
| نیشابور | قرمز/نارنجی | بسته به گرید |
| امیرکبیر کاشان | زرد | |
| فولاد خوزستان | بنفش | |
| هیربد زرندیه | سفید | |
| راد همدان | مشکی |
⚠️ هشدار فنی: رنگ سر شاخه بهتنهایی معیار قابلاتکا نیست زیرا بهراحتی قابل تقلید است. همیشه از ترکیب علائم حکشده + رنگ + اسناد استفاده کنید.
طی سالها همکاری با پروژههای صنعتی مشاهده کردهایم که: برخی واسطهها رنگ سر شاخه را تغییر میدهند تا محصول را از کارخانه دیگری معرفی کنند. به علائم حکشده اعتماد کنید، نه رنگ.
سوالات متداول (FAQ)
❓ اگر علائم روی میلگرد خوانا نیست، چه کنم؟
اگر علائم حکشده به دلیل زنگزدگی سطحی ناخوانا شده، با سنباده نرم یا برس سیمی تمیز کنید. اما اگر علائم از ابتدا مبهم بوده، این نشانه هشدار است. از فروشنده گواهی کیفیت با شماره ذوب بخواهید و تطابق آن را بررسی کنید. در صورت تردید، خرید نکنید.
❓ آیا میتوان از روی رنگ سر شاخه، کارخانه را تشخیص داد؟
رنگ سر شاخه یک راهنمای کمکی است، نه معیار قطعی. چون رنگآمیزی بهراحتی قابل تغییر است، هرگز فقط به رنگ اعتماد نکنید. همیشه علائم حکشده روی بدنه میلگرد را بررسی کنید که قابل تغییر نیستند.
❓ تفاوت میلگرد A3 و A4 از نظر ظاهری چیست؟
از نظر ظاهری، تشخیص A3 از A4 دشوار است. تفاوت اصلی در ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی است که فقط با آزمایش مشخص میشود. روی میلگرد معمولاً گرید حک میشود (A3، A4، S400، S500). اگر حک نشده، از گواهی کیفیت استفاده کنید.
جمعبندی و توصیه نهایی
شناسایی کارخانه تولیدکننده میلگرد مهارتی ضروری برای هر خریدار آگاه است. با رعایت چند نکته کلیدی، میتوانید از اصالت و کیفیت خرید خود مطمئن شوید:
✅ علائم حکشده را بررسی کنید: نام کارخانه، سایز، گرید و شماره ذوب باید خوانا باشند
✅ وزن را کنترل کنید: وزن کمتر از استاندارد = میلگرد غیراستاندارد
✅ گواهی کیفیت بخواهید: شماره ذوب گواهی باید با میلگرد مطابقت داشته باشد
✅ از فروشنده معتبر بخرید: صرفهجویی چند درصدی، ارزش ریسک کیفی را ندارد
✅ در صورت تردید، آزمایش کنید: هزینه آزمایشگاه ناچیز است اما خیال شما را راحت میکند
📞 برای مشاوره فنی رایگان در انتخاب میلگرد مناسب پروژهتان، با کارشناسان مدیران آهن تماس بگیرید.
🌐 موجودی و قیمت لحظهای میلگرد از کارخانههای مختلف را در سایت مدیران آهن مشاهده کنید.


